Alimlər Antarktidada ilk dəfə olaraq xüsusi şəkildə inşa edilmiş buz sığınacağına buzlaq nümunələri yerləşdirərək, Yer kürəsinin sürətlə itən iqlim tarixini gələcək nəsillər üçün qorumağa başlayıblar.

“Qafqazinfo” xəbər verir ki, “Buz yaddaş sığınacağı” adlanan bu mərkəz qlobal istiləşmə səbəbindən əriməkdə olan dağ buzlaqlarından götürülmüş nümunələrin uzunmüddətli və təhlükəsiz saxlanmasını hədəfləyir.

Avropa Alp dağlarından götürülmüş iki buzlaq nümunəsi sığınacaqda qorunan ilk nümunələr olub. Fransadakı Monblan və İsveçrədəki Qrand Kombin buzlaqlarından çıxarılan, ümumi çəkisi 1,7 ton olan nümunələr İtaliyanın Triest limanından başlayan 50 günlük dəniz və hava səyahətindən sonra Antarktidaya çatdırılıb.

Sığınacaq Antarktidada, dəniz səviyyəsindən 3200 metr yüksəklikdə yerləşən Konkordiya Stansiyasında qurulub. Təxminən 10 metr dərinlikdə qazılmış, 35 metr uzunluğundakı buz mağarası heç bir mexaniki soyutma sistemi olmadan təbii şəkildə sabit -52°C temperaturu qoruyur.

Buzlaq nümunələri minilliklər əvvəlki iqlim şəraitinə dair unikal məlumatlar daşıyır. Buz təbəqələri arasındakı toz hissəcikləri, hava qabarcıqları və izotoplar qədim atmosferin tərkibi, vulkanik fəallıq və iqlim dəyişiklikləri haqqında mühüm sirlər daşıyır.

Buz Yaddaşı Fondunun vitse-prezidenti Karlo Barbante bildirib ki, bu arxivin əsl dəyəri zaman keçdikcə üzə çıxacaq:

“Gələcək alimlər bu gün mövcud olmayan texnologiyalar vasitəsilə bu buzların içində gizlənən sirləri aşkara çıxara biləcəklər”.

Layihə çərçivəsində yaxın illərdə And və Himalay dağları, eləcə də, Tacikistan ərazilərindən götürüləcək buzlaq nümunələrinin də sığınacağa əlavə edilməsi planlaşdırılır.

Sığınacağın Antarktidada yerləşdirilməsi həm ideal iqlim şəraiti, həm də siyasi neytrallıq baxımından əhəmiyyətlidir. Qlobal razılaşmalarla qorunan bu ərazi buz nümunələrinin heç bir ölkəyə məxsus olmadan, yalnız elmi məqsədlər üçün saxlanılmasına imkan verir.